Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e Özgü Sosyalizm Düşüncesi'nin Başlıca Nitelikleri

Deniz Kızılçeç

ÇKP 18. Kongresi'nden bu yana Xi Jinping, Çin'e özgü sosyalizm pratiğini ilerletmede üç önemli soruna yeni çözümler üretmeye koyuldu: Xi Jinping komünist parti iktidarının gelişme yasaları, sosyalizm inşasının gelişme yasaları ve insan toplumunun gelişme yasaları hakkındaki bilgiyi giderek derinleştirdi. Bu çabalarla, Çin'in reform, gelişme ve istikrarı, iç ve dış politikaları ve ulusal savunması ve parti, devlet ve ordunun yönetimi için bir dizi yeni fikir, düşünce ve strateji ortaya koymuş ve adım adım – yeni tarihi dönemde reformu kapsamlı bir biçimde daha da derinleştirmek, dışa açılmayı genişletmek, sosyalist modernleşme sürecini süratle ilerletmek ve Çin ulusunun büyük yeniden kalkınışını gerçekleştirmek için bir fikri rehber, bir teorik yönlendirici ve bir eylem kılavuzu sunan – "Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e Özgü Sosyalizm Düşüncesi"ni oluşturdu.

Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e Özgü Sosyalizm Düşüncesi'nin başlıca içerikleri şunlardır: "Çin Ulusunun Büyük Yeniden Gençleşmesini Öngören Çin Rüyası'nı Gerçekleştirmek" şeklindeki gelişme hedefi, Çin'e Özgü Sosyalizmi Kararlılıkla Sürdürüp Geliştirmek şeklindeki temel yol, "Halk Merkezli Olma" değer yönelimi, çekirdeği "Beş Gelişme Fikri" olan yeni gelişme fikri, "Dört Kapsamlılık" şeklindeki stratejik tertip, temel çizgisi "Arz Yönlü Yapısal Reform" olan ekonomik gelişme düşüncesi, devlet yönetiminin yapısı ile devletin yetkinliğinin modernleşmesini gerçekleştirmek şeklindeki devlet yönetimi teorisi, "Ülkeyi Kapsamlı Bir Biçimde Yasalarla Yönetmek" şeklindeki Komünist Partisi önderliğinde hukuk devleti düşüncesi, "Partiyi Kapsamlı Bir Biçimde Sıkı Disiplinle Yönetmek" şeklindeki parti inşası düşüncesi, "Bütünsel Ulusal Güvenlik Anlayışı" şeklindeki ulusal güvenlik düşüncesi ve "İnsanlığın Ortak Gelecek Topluluğu" şeklindeki küresel yönetişim düşüncesi.

Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e Özgü Sosyalizm Düşüncesi, çeşitli boyutlar içermektedir. Bu teori ilk önce gelişme hedefini, gelişme fikrini ve temel yolunu işaret etmiş ve en temel sorun olan yolun yönü ve izleği sorununu çözmüştür; ardından, değer yönelimi etrafında yoğuşturulan gelişme fikri ve buna göre tasarlanan stratejik tertip, bütüncül genel durum düzenlemesi sorununu çözmüştür; nihayet, ekonomik reform, siyasi inşa, hukuk devleti inşası, toplumsal inşa, ekolojik medeniyet inşası, partinin kapsamlı bir biçimde sıkı disiplinle yönetimi, ulusal güvenlik ve küresel yönetişim ve diğer yanlar üzerine derinlemesine düşünmüş, bir dizi yeni düşünce ortaya koymuş ve kilit alanlardaki yönetim sorunlarını çözmüştür. Yukarıda belirtilen yanlar birbiriyle ilişkili ve karşılıklı destekleyici olup organik bir bütün teşkil eder ve böylece bilimsel bir düşünce ve teori sistemi oluşturur.

Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e Özgü Sosyalizm Düşüncesi, Xi Jinping tarafından Marksizmin rehberliğinde bir dizi bilimsel düşünme ve yöntem uygulamak suretiyle ortaya koyulmuştur. Bunlar şöyle özetlenebilir: gelişme yasalarını bulmak, gidişatın trendini gözlemlemek, büyük resmi çizmek, kilit noktaları belirlemek, alt çizgiyi denetlemek ve bir bütün olarak planlamak.

"Gelişme Yasalarını Bulmak": Xi Jinping insan toplumunun gelişme yasalarını tarihi bir bakış açısı ile keşfetmek, geçmiş gelişme deneyimlerini özetlemek ve gelecek gelişme yönünü işaret etmek konusuna odaklanmıştır.

"Gidişatı Gözlemlemek": Xi Jinping çağın değişimini ve uluslararası ve Çin'in ulusal gidişatı gözlemlemek, durumu doğru araştırıp incelemek, fırsatları yakalamak ve duruma uygun hareket etmek konusunda, olumsuz etkenleri çözümlemek ve durumu tersine çevirmek konusunda ustadır.

"Büyük Resmi Görmek". Xi Jinping stratejik ve sistematik düşünmeyi uygulamak, esas, genele yayılan ve uzun vadeli konularda üst düzey tasarımlar yapmak ve bütünü, genel durumu kavramak ve elinde tutmak konusuna odaklanır.

"Kilit Noktaları Belirlemek": Xi Jinping baş ve ikincil önemdeki çelişkileri, bir çelişkinin baş ve ikincil yönlerini ayırt etmek, baş çelişkiyi ve çelişkinin başat yönünü kavramak, sorunların kilit noktalarını bulmak, kesin çözüm önlemleri tanzim etmek ve çağımızın taleplerini yansıtan düşünce ve teoriler oluşturmak konusuna odaklanmıştır.

"En Alt Çizgiyi Denetlemek" (Bottom Line Thinking): Bir kararda veya durumda en alt çizgi, göz önünde bulundurmanız gereken en önemli faktördür. Bu konuda Xi Jinping şu noktaları vurgulamıştır: En Alt Çizgi Düşüncesi'ni uygulamada ustalaşmalı, en kötüye hazırlanmalı ve en iyi sonucu almak için çaba göstermeliyiz. İnisiyatifi ancak bu şekilde sımsıkı kavrayabiliriz. Bazı zorluk ve meydan okumalara karşı nesnel bir yaklaşımla asgari hedefler koymalı, en iyi sonucu almak için çaba göstermeliyiz.

"Bir Bütün Olarak Planlamak": Xi Jinping çeşitli reform ödevlerini bir bütün olarak bilimsel planlama ve çeşitli reform önlemlerinin organizasyonu ve koordinasyonu konusunda ve ödev ve önlemlerin önem ve aciliyetine, öncelik ve zorluğuna, koşul ve ön şartlarına binaen reformları ilerletme yollarını, adımlarını ve sırasını düzenlemek konusuna odaklanır.

 

Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e Özgü Sosyalizm Düşüncesinde dört birlik

Bu düşünde dört birliği kemiğe büründürür: Birincisi, Bilimsel Sosyalizmin mantığı ile Çin'in ekonomik ve toplumsal gelişiminin tarihi mantığının birliği.

Xi Jinping bir yandan Bilimsel Sosyalizmin temel ilkelerine daima bağlı kalmamız ve atalarımızı asla unutmamamız gerektiğini vurgulamıştır. Çin'e özgü sosyalizm 500 yıllık dünya sosyalizminin meyvesi, Bilimsel Sosyalizmin Çin sürümüdür. Öte yandan Xi Jinping, Çin'in toplumsal gelişiminin tarihi mantığını özellikle vurgulamıştır: "Özgün kültürel gelenek, tarih ve temel koşullarımızdan dolayı, kendi özelliklerimize uygun gelişme yolunu tercih etmemiz", dolayısıyla Çin milletinin yoluna, teorisine, sistemine ve kültürüne olan özgüvenini arttırmamız kaçınılmazdır.

İkincisi, Teorik devamlılık ile teorik yenilikçiliğin birliği.

Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e Özgü Sosyalizm Düşüncesi, yeni durumda parti ve ülkenin davasının geliştirilmesine ilişkin bir dizi fevkalade teorik ve gerçek meseleye derinlikli yanıtlar vermiş, hem Çin milletinin seçkin geleneklerini ve kültürünü miras almış hem de aynı zamanda günümüz dünya durumu ve Çin'in gelişme gerçekliği ile sıkı sıkıya birleştirmek suretiyle bir dizi yeni fikir, düşünce ve strateji ortaya koymuştur ve Çin Komünist Partisi'nin 100 yılı aşkın mücadele mazisinde oluşan pratik tecrübelerin, teorik neticelerin, şanlı geleneklerinin ve güzel usullerin kararlılıkla sürdürülüp devam ettirilmesidir. Marksist dünya görüşü ve yönteminin her yanına nüfuz ettiği ve Marksizmin temel tutum, görüş ve yöntemlerini yoğun bir şekilde ete kemiğe büründüren Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e Özgü Sosyalizm Düşüncesi, hem Marksizm-Leninizm, Mao Zedung Düşüncesi, Deng Xiaoping Teorisi, Önemli "Üç Temsil" Düşüncesi ve Bilimsel Gelişme Görüşü ile aynı silsileyi takip eden hem de zamanla başa baş ilerleyen bir teori sistemidir.

Üçüncüsü: Çağımızın özelliği ile pratik özelliğin birliği.

 Xi Jinping, sorun odaklılıkta ısrar etmenin Marksizmin belirgin bir özelliği olduğunu belirtmiştir. Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e özgü sosyalizm Düşüncesi bu tür bir sorun bilincini yoğun bir şekilde ete kemiğe büründürür, dolayısıyla belirgin bir çağ ve pratik özelliğine sahiptir. Xi Jinping çağın akımına uymuş, çağın gelişim gidişatını kavramış, hem yüz milyonlarca Çinlinin büyük pratiğini temel almış hem de dünyanın ülkelerinin ileri deneyimlerinden dersler çıkarmıştır, hem Çin'in seçkin geleneksel kültüründen beslenmiş hem de partimizin halka önderlik ederek elde ettiği yeni deneyimleri zamanında özetlemiş, bir dizi yeni düşünce, iddia ve görüş ile günümüzün ve çağdaş Çin'in yeni sorunlarına yaratıcı bir şekilde yanıt vermiş ve böylece Marksizmin Çin'deki yerelleşmesine yeni bir ufuk açmıştır.

Dördüncüsü Çin'in tutumu ile dünyalı olmanın birliği.

Hem açık ve net bir şekilde Çin'in tutumunu alarak, Çin milletinin büyük yeniden kalkınışını gerçekleştirmeyi vazifesi bilen, Çin halkının talebini yansıtan ve Çin halkının dileğini ifade eden hem de aynı zamanda dünyayı bağrına basan, küresel bakan, ulusal ve uluslararası olmak üzere iki büyük resmi bir bütün olarak planlayan ve diplomatik teori ve pratiği bilfiil yenileyen Xi Jinping'in Yeni Çağda Çin'e Özgü Sosyalizm Düşüncesi, "insanlığın ortak gelecek topluluğunu inşa etmek" düşüncesini ortaya koymuştur. Bu düşünceler Çin'in tutumu ile dünyalı olmanın birliğini ete kemiğe büründürür.

 Xi Jinping'in "İnsanlığın Ortak Gelecek topluluğunu" İnşa Etmek şeklindeki küresel yönetişim düşüncesi

ÇKP 18. Kongresi'nden bu yana Xi Jinping peş peşe "Çin milletinin ortak gelecek topluluğu", "Asya ülkelerinin ortak gelecek topluluğu" ve "insanlığın ortak gelecek topluluğu" fikirlerini ortaya koymuş, uluslararası ilişkiler ve küresel yönetişim ile ilgili yeni düşünce, strateji ve tertip görüşlerini ortaya koymuş ve zenginleştirmiş ve temel çizgisi "insanlığın ortak gelecek topluluğu" olan küresel yönetişim düşüncesini oluşturmuştur. Fikrin çekirdeğinde, "Kuşak ve Yol" Girişimi, komşu ülkelere karşı "dostluk, samimiyet, içtenlik, karşılıklı yarar ve hoşgörü" şeklindeki diplomasi fikrinde ısrar etmek, yeni bir uluslararası ilişkiler modeli inşa etmek, ortaklaşa istişare, ortaklaşa inşa ve ortaklaşa paylaşım ilkelerine dayalı küresel yönetişim fikrinde ısrar etmek, vs. yer alır.

"Kuşak ve Yol" Girişimi, ortak kalkınmayı teşvik etmek ve ortaklaşa gelişmeyi gerçekleştirmek için işbirliği ve ortak kazanç yoludur, karşılıklı anlayış ve güveni arttırmak ve çok yönlü alışverişi güçlendirmek için barış ve dostluk yoludur. Çin hükümeti, barış ve işbirliği, dışa açıklık ve hoşgörü, karşılıklı öğrenme ve birbirinden yararlanma, karşılıklı yarar ve ortak kazanç fikrine bağlı kalmayı, çok yönlü gerçekçi işbirliğini ilerletmeyi ve siyasi alanda karşılıklı güven, ekonomik alanda bütünleşme ve kültürel alanda hoşgörüye dayalı bir çıkar, kader ve sorumluluk birliği yaratmayı önermiştir. Küresel ekonomik yönetişimle ilgili olarak Xi Jinping, tüm ülkeler iletişimi ve eşgüdümü pekiştirmeli, birbirlerinin çıkar ve kaygılarını gözetmeli, kural ve düzenlemeleri istişare etmeli, birlikte mekanizmalar inşa etmeli ve zorlukların üstesinden birlikte gelmelidir; küresel ekonomik yönetişim, ortaklaşa paylaşımı hedeflemeli ve herkesin yararına olacak şekilde herkesin katılımını savunmalıdır diye belirtmiştir. Bu beyanatlar, küresel yönetişimin, ortaklaşa istişare, ortaklaşa inşa ve ortaklaşa paylaşım ilkelerine bağlı kalması gerektiğini göstermektedir. Çin Hangzhou'daki G20 Zirvesi ve "Kuşak ve Yol Uluslararası İşbirliği Forumu" gibi önemli uluslararası vesilelerde Çin ortaklaşa istişare, ortaklaşa inşa ve ortaklaşa paylaşım ilkelerine dayalı küresel yönetişim fikrini savunmuştur.

Xi Jinping, komşu ülkelerle dost ve ortak olma, onlara kardeşlik duygusuyla yaklaşarak güven verme, gelişmelerine destek verme ve ilişkilerde dostluk, içtenlik, karşılıklı yarar ve hoşgörü fikrini ön plana çıkarmanın Çin'in yakın çevre diplomasisinin ana doğrultusu olduğunu belirtmiştir. Xi Jinping ayrıca işaret etmiştir ki: Çekirdeği işbirliği ve ortak kazanç olan yeni bir uluslararası ilişkiler modelinin inşasını harekete geçirmeliyiz. Büyük ve güçlü ülkeler, iyi geçinmek için çatışmama, zıtlaşmama, karşılıklı saygı, işbirliği ve ortak kazanç ilkelerini izlemelidir. Büyük ülkeler, küçük ülkelere eşit davranmalı, doğru bir adalet ve çıkar anlayışı uygulamalı ve adalete çıkardan daha fazla önem veren bir biçimde hem adaleti hem de çıkarı birlikte gözetmelidir.

Yorum Bırakınız

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir