Birgün Yazarı ve Sol Parti Liderlerinden Prof. Kozanoğlu:  

Xi Jinping Yönetimi Ortaklaşa Refah Yolunda Hamleler Yapıyor 

Çin Gelir ve Servet Farklılıklarını Gidermek İçin Çalışıyor

Çin Mutlak Yoksulluğun Üstesinden Geldi

Kemal Okur

Mart 2024

Bazı sosyalist araştırmacılar ve militanlar dünyanın yüzyıldır görülmedik büyük değişimlerin eşiğinde olduğunu görmekte güçlük çekiyorlar. Hala devrim kadar büyük etkisi olan değişimler karşısında ikircikli ve kuşkulu bir konum almada ısrar ediyorlar. Bugün İlerici gelişmelerin ardında gizlenmiş durumda olan, yeni bir sosyalizm dalgası ileriye atılmak için birikim içinde, Çin, Vietnam, Küba ve Latin Amerika'daki sol hükümetlerin dahil olduğu Asya ve Afrika'nın içinde olduğu Küresel Güney'den Kuzey'e karşı büyük devrimci birikimi ve aynı zamanda bizzat Kuzey'in kendi içinde biriken yeni bir küresel ve birleşik devrimci sosyalizm dalgasının ayak seslerini duyamıyorlar.

Kozanoğlu'na göre "Çin'in ABD ile giriştiği küresel liderlik" kavgası çok heyecanlı… Oysa Çin ve Küresel Güney'in dünyaya liderlik gibi "liderlik için liderlik" gibi bir tutkuları yok; aksine, Çin ve Küresel Güney kendi kalkınma haklarını gerçekleştirmek ve bunu engelleyen Amerikan mali, ekonomik ve dijital boyunduruğunu kırmak için çaba gösteriyorlar. Dünyayı şimdiden bir barut fıçısı haline getirmiş olan ABD ve NATO güçlerinin yenilgisi için uğraş veriyorlar. Kozanoğlu'na göre "Çin silahlanmaya 231 milyar dolar harcarken, bu durumda bile silahlanmada 886 milyar dolarlık silahlanma bütçesi kullanan ABD'nin yanına bile yaklaşamıyor".

GERÇEKÇİ GÖZLEMLER

Hayri Kozanoğlu, sosyalist Birgün gazetesindeki köşesinde Çin'in son meclis toplantılarında belirlediği hedefleri oldukça detaylı incelemiş. Gerçekten de sosyalist yolda ısrar eden Çin 2016 yılından bu yana satın alma gücünden hesaplanan Milli Gelir hesabına göre ABD'yi geçmiş ve dünyanın en büyük ekonomisi haline gelmiş durumda. Kozanoğlu ABD'de paranoya düzeyine ulaşan Çin karşıtlığı ve güvenlik kaygısına vurgu yapmış: Amerikan politikacıları sağ ve sol kanat ağız birliği ile Çin'den ithal edilen elektrikli otomobillerin askeri istihbarat topladığını ve Tik Tok'un da askeri istihbarat amacıyla kullanıldığını savunuyor. Amerikan Kongresi ve Senato önümüzdeki hafta bu konuda bir yasak kararı almaya hazırlanıyor.

Kozanoğlu'na göre Çin'in bu hafta Meclis'te belirlenen % 5 büyüme hedefine 2024 sonunda ulaşması biraz daha zor olacak.  Fakat Kozanoğlu genellikle Çin'in gelişmesi ile ilgili iyimser değerlendirmeler yapmış:

ÇİN KOVİT'TE ÇOK BAŞARILIYDI: HALK SAĞLIĞINI MERKEZE KOYDU  

Kovid pandemisinden 100.000 kişi başına ölüm ABD'de 337, Birleşik Krallık'ta 307, İtalya'da 311 iken Çin'de resmi rakamlara göre sadece 6. Bu istatistiklere itibar etmeyen araştırmaların en kötümserleri bile Çin'de 100.000 kişi başına ölümü 110'a, hâlâ ABD'nin üçte biri olduğunu iddia ediyor. Özetle Çin pandemi sürecinde halk sağlığını ekonomik büyümeye önceleyerek bu süreci göreceli düşük bir insani kayıpla atlattı.

ÇİN ABD'YLE ARAYI HIZLA KAPATIYOR

Son 15 yılda Çin küresel büyümenin yüzde 35'ini sağlarken, Avrupa'dan görece daha iyi bir performans sergileyen ABD'de bile bu oran yüzde 27'de kaldı. Üstelik Çin bu performansı Batılılar tarafından kalkınma için reçete olarak sunulan; "iyi işleyen bir finans sistemi, piyasa odaklı ekonomi ve demokratik bir politik işleyiş" koşulları olmadan sergiledi. Çin'in kişi başına geliri şimdilerde 13 bin dolarla ABD'deki kişi başına gelirin yüzde 17'si. Bu oran da 1990'da çok düşük düzeylerde yüzde 2'nin altındaydı.

Xİ JİNPİNG TUTARLI BİR ÇİZGİ İZLİYOR: İNOVASYONA VE YENİ ÜRETİCİ GÜÇLERE AĞIRLIK VERİYOR  

Kozanoğlu'na göre "Xi Jinping bundan sonra Çin'de ekonomik büyümenin ancak verimlilik artışı ve yüksek teknolojili imalat sanayi ile sağlanabileceğini düşünüyor.

Bkz. https://sosyalistbirlik.com/ckp-yeni-ve-ileri-uretici-gucler-kavramina-odaklandi/

Geniş kitlelerin hoşnutsuzluğunun gelir ve servet dağılımı farklılıklarının törpülenmesiyle giderilebileceğini varsayıyor". Xi  Jinping çalışma yaşındaki nüfusun yerinde saydığı bir ekonomide geçmişteki gibi yüzde 7-8'lik büyüme hızlarının yakalanamayacağını görüyor. Xi  Jinping emlak ve altyapı yatırımlarına hız vermenin kısa vadede bir ekonomik parlamaya yol açsa da, orta-uzun vadede geri tepeceği saptamasından yola çıkıyor. "Xi'nin ortaya attığı iki kilit kavramdan biri: ortaklaşa refah…… Ortak refah, bir yandan ekonomik eşitsizlikleri azaltmak, öte yandan bölgesel refah ve gelişme farklarına el atmak anlamı taşıyor".

"Marksist iktisatçı Michael Roberts Çin ekonomisindeki yavaşlamanın söz konusu edildiği 2019-23 arasında kişi başına ekonomik büyüme hızlarını hesaplamış. Michael Roberts'ten Hindistan'da yüzde 13.4, ABD'de yüzde 5.2, Japonya'da yüzde 2.1 artışa karşın Birleşik Krallık'ta yüzde 1.8 Kanada'da yüzde 1.4, Almanya'da yüzde 0.5 düşüş yaşandığını öğreniyoruz. Buna karşın aynı dönemde Çin'de yüzde 19.8'lik bir sıçrama gözlenmiş".

"2020'de Çin en zengin iş adamı Alibaba'nın kurucusu Jack Ma'nın hizaya getirilmesi, özel derslerin men edilmesi, bilgisayar oyunlarına getirilen kısıtlamalar, özel sağlık sektörünün doktorlar ve ilaç şirketleri arasındaki çıkar ilişkilerine müdahale edildiği gerekçesiyle kontrol altına alınması, Batı dünyasında Çin hükümetinin bu önlemleri piyasa işleyişine zarar verme olarak görülerek şiddetle eleştirildi. Ancak ortak refahı sağlama hedefi doğrultusunda bu hamlelerin, gelir ve servet adaletsizliğine tepki duyan sade yurttaşlar tarafından desteklendiğini düşünmek de olası".

YÜKSEK KALİTELİ BÜYÜME VE ÜÇ YENİ ÜRETİM ODAĞI:

"Xi Jinping demeçlerinde sürekli üretici güçlerin niteliğini arttırmaya dayalı yüksek kaliteli büyümenin altını çiziyor. Bu anlayış, Üç Yeni diye adlandırılan elektrikli araçlar, lityum iyon piller ve güneş panelleri, rüzgar türbinleri gibi yenilenebilir enerji ürünlerinin üretimini artırmak biçiminde hayata geçiyor".

"Bu sektörlere 2023'te yüzde 40 artışla 890 milyar dolar yatırım gerçekleştirildi. Çin küresel güneş panelleri üretiminde bileşenlerine göre değişen yüzde 75 ila 95 arasında ağırlığa sahipken, bu ürünlerin sadece yüzde 36'sını kendi tüketiyor, kalanını dünyaya ihraç ediyor". "Elektrikli araç üretimi üç yılda yüzde 1500 artış kaydetmesi, Çin'i otomobil ihracatında Japonya'yı geride bırakarak dünya lideri haline getirdi".

Çin'in ekonomik önceliklerini bütçe harcama kalemlerinden de gözlemlemek olanaklı: Bu yıl faiz giderleri yüzde 11.9, bilim ve teknoloji yatırım ödenekleri yüzde 10, hububat stoku yükseltmeleri için yapılacak harcama yüzde 8.1, savunma harcamaları yüzde 7.2, diplomatik faaliyetler yüzde 6.6 ve eğitim giderleri yüzde 5 yukarı çekiliyor.

YAZARIN GÖZDEN KAÇIRDIĞI ÖNEMLİ BİR EKONOMİK KARAR

Çin koyduğu % 5 büyüme hızını gerçekleştirmek zorunda aksi takdirde, ABD ve Batı'nın ekonomik baskılarına ve keyfi ticari ve teknolojik ambargolarına direnemez ve Çin Küresel Güney ülkelerine özellikle Afrika'ya verdiği kalkınma desteği sözünü tutamaz. Bu nedenle kaslarını gerecek ve elinden geleni yapacaktır. Bu önlemlerden bir tanesi de süper uzun vadeli borçlanma kararıdır.
Bu yılki meclis kararları, özellikle dört alanda gelişmeyi finanse etmek için süper uzun vadeli borçlanma tahvilleri ihraç etmeyi kararlaştırdı. Bu alanlar: bilim ve teknoloji (yeni üretici güçler); kent-kır eşgüdümlü gelişimi; gıda ve enerji güvenliği ve yüksek kaliteli nüfus gelişmesi. Maliye Bakanı Lan Foan'ın açıklamasına göre bu yıl 3 Trilyon Yuan civarında süper uzun vadeli borçlanma tahvili ihraç edilecek ve önümüzdeki birkaç yıl içinde de bu ihraçlar devam edecek. Bu rakamlar önceki yıllara kıyasla oldukça büyük. En son 2020 yılında 0.6 Trilyon dolayında 30 ve 50 yıl vadeli tahvil ihraç edilmişti.
Bu süper uzun vadeli borçlanma hükümetin halk içindeki prestijini yansıtıyor, ve ekonomik büyüme için istikrarlı bir ortam sağlıyor. Çin hükümeti 20-30-40 yıl vadeli hatta 50 yıl vadeli tahvil ihraç edebiliyor. Çin bu meclis toplantılarında ekonomiyi daha aktifleştirmek için hükümet sisteminde yeni bir değişiklik yaptı. Artık bundan böyle Merkez Bankası Başkanı da hükümet üyesi bir bakan düzeyinde görev yapacak.

Yorum Bırakınız

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir